Speaking notes for Asia Regional Civil Society Experience Summit

Энэ сарын 8-10 нд Индонезийн Жакарта хотноо зохион байгуулагдаж буй “Asia Regional Civil Society Experience Summit”-д УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалын хэлэх үг

SPEAKING NOTES FOR ASIA REGIONAL CIVIL SOCIETY EXPERIENCE SUMMIT

(Jakarta, 8-10 September 2014)

At the outset, I wish to thank the USAID, the UNDP, the Asia Foundation and all of you for inviting me to this interesting meeting.

I also salute the distinguished representatives of civil society from our Asia-Pacific region. You are the genuine advocates for democracy, human rights and social progress in your countries.

I’ve been asked to share with you the experience and lessons of Mongolia in developing the civil society sector and my views on challenges and opportunities facing the civil society in the region.

Experience of Mongolia

As you may know, some 25 years ago Mongolia was a totalitarian regime. Our transition to a democracy began only in 1990. During the last years, the civil society organizations in Mongolia have grown from a handful numbers to several thousands.

The civil society in Mongolia enjoys generally broad freedom and favorable environment. However, recently the government has become very slow and reluctant to update and upgrade its policies to match the increasing sophistication and advancement of the professionalism of the civil society.

In my view, the CSOs in Mongolia can be divided into two major categories.

Continue reading

АВРАЛЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫГ БАЙГУУЛАХ ЁСТОЙ

-Та уналтад ороод буй эдийн засгийг аврах хамгийн зөв гарц бол өнөөгийн Засгийн газар даруй огцрох хэмээн үзэж байгаа. Өөр гарц шийдэл байхгүй гэж үү?

-Хагас дутуу шийдлүүд байж болно. Гэхдээ асуудлууд бүрэн шийдэгдэхгүй. Өнгө зассан, эмэгтэйчүүдийн хэллэгээр косметик засварын өнгөлөн далдалсан арга хэмжээнүүд байх болно.

-Өнөөдрийн Засгийн газрыг өөрчлөөд ч нэмэргүй. Ялгаа байхгүй. Оронд нь адилхан л хүмүүс гарч ирээд суучихна гэж зарим хүмүүс үзэж байна.

-Credibility гэсэн ойлголт байдаг. Энэ ойлголт эдийн засагт их чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Шинээр гарч ирэх засгийн бүтэц үнэхээрийн нүдээ олбол credibility буюу иргэдийн итгэлийг олж болно. Эдийн засгийн зүг чигийг тодорхойлох, зөв голдиролд оруулахад их зүйл хийж болно. Бусад улс орны туршлага, Засгийн газрууд үе үе бүтэц бүрэлдэхүүн, нүүр царайгаа өөрчилдөг. Итгэл найдвар хүлээлгэж, эрх мэдлийг өгөөд байхад ажил унагааж, асуудлыг хүндрүүлсэн бол тэр хүмүүстэй зууралдаад байх шаардлагагүй гэж үздэг. Эцсийн эцэст энэ нь бид хоёрын хоорондын асуудал биш учраас улс орны хөгжлийг аваад явах, чадвартай хүнийг сонгоод өөрчлөөд явдаг практик олон улсад бий. Харин энэ практик манайд хэрэгжихгүй өнөөг хүрсэн нь хувь хүмүүсийн хоорондын харилцаатай холбоотой. Нөгөө талдаа улс төрийн орчиндоо барьцаалагдчихсан байдаг гэх үү дээ. Өөрөөр хэлбэл, лидер байх чадваргүй, мэдлэггүй, сулхан улс төрч бусдыг аялдан дагах шаардлага гарч ирдэг. Тэр үүднээс асуудалд ханддаг. Гэх мэтчилэн олон зүйл ярьж болно. Гэхдээ зөв хүнээ зөв байранд тавиад явбал асуудлууд шийдэгдэх бүрэн боломжтой. Мөн ард иргэд, бизнесмэнүүдийн зүгээс ч асар их итгэл найдвар төрж, дэмжлэг ирнэ. Алив зүйл итгэл найдвар, дэмжлэг дээр тулгуурлаж явна шүү дээ. Өнөөдөр миний харж буйгаар энэ асуудал хамгийн чухал нь байна.

Continue reading

Засгийн газар нэн даруй огцрох ёстой

VIPerson булангийн маань шинэ зочин УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал. Ринчиннямын Амаржаргалын талаар энд илүүц танилцуулга тоочих хэрэггүй юм.Учир нь тэр энэ цагийн улс төр дэх хамгийн содон, хамгийн тодорхой нэгэн билээ.

-Төрийн их баяр наадам болж өнгөрлөө. Төрийн түшээ хүнтэй уулзаж байгаагийнх энэ сэдвээр яриагаа эхлэе. Наадам бол монголчуудын их удаан ярьцгаадаг сэдэв. Баяр хөөрийн сэтгэгдлүүд жаахан буурч, хөөс нь дарагдсаны дараа  хүмүүс нухацтай дүгнэлтүүд өгч эхэлдэг. Тэдгээр дотроос бөхийн барилдаан тойрсон сэтгэгдлүүд илүү онцгой. За, даа шөвгийн наймаас доош бол үзэх юм багатай болж дээ. Хэдэн үеийн турш үнэн хүчийг үзэж, олныг цэнгүүлж авдаг цолыг тогтоол шийдвэрээр авдаг ч болж. Үүнийг нь дагаад олон түмний доторх жалга довны үзэл дэврэв үү дээ гэх шүүмжлэлүүд нэлээд яригдаж байна. Энэ талаар таны бодол ямар байна.

-Ер нь миний нэг баримталдаг зарчим байдаг. Мэддэг юмаа л ярь гэж. Мэдэхгүй юмаа  яриад хэрэг байхгүй.Наадам тойрсон, наадамтай холбоотой асуудлуудын хувьд би илүү хэрэглэгч талаасаа, үзэгч талаасаа хандаж байгаа юм л даа.

Continue reading

Хууль баталж байгаа байдлыг өөрчлөх тухай

Peer review – гэж сонссон байх. Академик чанартай сэтгүүлд тогтмол хэрэглэдэг. Жишээ нь: би нэг сэтгүүлд эрдэм шинжилгээний материал өгсөн бол миний нэрийг даран хэн бичсэнийг мэдэх аргагүйгээр 3 шүүмжлэгчдэд илгээнэ. Чухам хэнд илгээсэн болохыг би мэдэхгүй. Шүүмжлэгч чухам хэний материалыг уншиж байгаагаа бас мэдэхгүй: Алдартай том эрдэмтэн, дөнгөж бичиж эхэлж буй судлаач – хэн болохыг мэдэхгүй. Тиймээс ёстой улаан эрээн болгоод буцаана. Шүүмжийг аваад би үндсэн материалаа эргэн шалгаж, тулган үзэж, дурдагдсан коммент БҮРТ хариу өгнө. Санал нийлэхгүй байгаа бол яагаад гэдгээ дахин тодруулаад тайлбарлаж бичнэ. Гурван шүүмжлэгчийн коммент БҮРТ хариу бичих нь амаргүй, хүнд бас цаг их шаардсан ажил. Цаасан дээр буулгасан тоо бүрийг нягтлан шалгаж байж ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ажлын хэмжээнд очно. Энэ мэтчилэн ажиллахад хамгийн багаар тооцвол ГУРВАН САР хэрэгтэй (тун өөдрөг нөхцөлд). Зарим статья жил хагасын дараа ч хэвлэгдэх нь энгийн үзэгдэл. Зөвхөн ГАНЦ ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ажил нийтлэх гэж өөрийгөө хүндэлдэг нэр хүнд бүхий сэтгүүл ийм л шаардлага тавьдаг байна.

Харин улс орны хувь заяаг одоо ирээдүйтэй нь хамт шийдэж буй хуулийг УИХ хэрхэн баталдаг билээ. Зүгээр л ХАЛТУУР.

  1. хэлэлцэж буй асуудлаа мэддэг нь тун ховор,
  2. өглөө сэдээд үдээс хойш нь хууль батлуулдаг шахуу,
  3. хамгийн тэнэг хуулиа эх орон, эв нэгдэл, намын эрх ашиг г.м лоозонгоор өнгөлөн далдлах,
  4. тун цөөн хүний юм уу бүлэглэлийн ашиг сонирхолд нийцүүлэн гаргах г.м тухай ярихаа больё.

Ядаж мэддэг чаддаг хүнээс нь асуугаад, дээр дурдсан шүүлтүүр шиг юманд оруулаад батлах тухай мөрөөдөж байна.