Categories
Мэдээ

Шинэ жилийн мэнд хүргэе.

Categories
Нийтлэл Ярилцлага

ҮНДЭСНИЙ ДЭВШИЛ, ЧӨЛӨӨТ АРДЧИЛАГЧДЫН ШИНЭ ТУНХАГ

Р.Амаржаргал

Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ.  Сайн явах санааных.

Өвөг дээдэс, үүх түүх, өчигдрөөс, өнө эртнээс энэ цагт ч, ирээдүй маргаашийн зүг ч өртөөлөн дамжсаар буй  “нүүдлийн номын сан”-дахь алтан үгс. Тэр чигээрээ бүхэл бүтэн гүн ухаан, хүний амьдралын утга учир, ертөнцийн мөн чанарыг нэвтэрхий тольдсон үзэл санаа билээ. Нүүдэлчид боть ботиор дүүрэн архив биш усыг нь шавхаж шүүсэн уламжлалт үзэл санаа, бүхэл бүтэн философийг цөөн хэдэн үгэнд багтаан базаж, цагийн уртыг туулах, түүхийн нугачааг давах хэлбэрт оруулсан байдаг билээ. “Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ, Дархан хүн бурхан ухаантай. Сайн явах санааных…” Шатахгүй, норохгүй, урагдахгүй, хуучрахгүй мөнхийн амьд хэлбэрт оруулсан энэхүү гүн ухаан, уламжлалт алтан сургааль монголчууд бидний судсаар гүйх цус, сэтгэл оюунд нэвт шингэсэн билээ. Өөрсдийнхөө хэн бэ? гэдгийг өдөр бүр бидэнд сануулах оюун санааны түлхүүр үгс, орчин үеийн хэллэгээр бол генийн код эрх чөлөөний үзэл санааны суут туурвил, үндэс зарчмуудтай яв цав нийцнэ. Хүний оюун санаа, авъяас чадвар, суу билэг, бүтээл туурвилын хязгааргүй боломж бололцоог бишрэн шүтсэн, нээн тэтгэсэн “Хүн та өөрөө өөртөө эзэн нь” хэмээх монгол уламжлалт сургааль, Мильтон Фридманы “ Хувь заяагаа сонгох нь”-той мөн чанарын хувьд нэгэн булгийн ус мэт адил байна. Эрх чөлөөг цар тавган дээр тавьж хэн нэг нь бэлэглэдэггүй, тийм өгөөмөр нүүрний цаана дарангуйлал зүсээ өөрчлөн нуугдаж байдаг, эрх чөлөөг хүмүүс өөрсдөө бүтээдэг гэсэн агуу их Фридрих Хаекийн “Боолчлогдох зам”-тай хөтөлгөө морь шиг зэрэгцэж байна. Хүний нийгмийн төвд ХҮН л байх, хүний төлөө төр, засаг үйлчилж байх нь ХҮМҮҮНЛЭГ нийгмийг байгуулах тогтолцооны эх үндэс нь, гол цөм нь, тулга суурь нь билээ. ХҮН-ий төлөөх зорилгод үйлчлэх хүн чанартай, хүнлэг тогтолцоог хөгжүүлэх нь үндэсний дэвшилтэт ардчилсан үзэл санааны уг суурь нь юм. ХҮМҮҮН гэдэг монгол үг англи, франц, немец, орос олон янзын хэлээр яагаад нэг ойлголт байдаг юм бэ?

Төрийн дарангуйллаас чөлөөлөгдөх нь. Үнэнч нь үүдэнд, худалч нь хойморт. Эрх чөлөөгүй эрх чөлөөний гаж үзэгдлийн дундуур…

Цааш нь уншихҮНДЭСНИЙ ДЭВШИЛ, ЧӨЛӨӨТ АРДЧИЛАГЧДЫН ШИНЭ ТУНХАГ

Categories
Ярилцлага

n.chuluun

надад нэг ийм захиа иржээ.

erhem jurmiin nuhur erhem gishuun tand ardchilsan hubisgaliin oin bayriin mend hurgej sain saihan buhniig husen eruue.erhem gishuun tand zoriglon helhed bid er ni demii l zaluu nasaa zolioslon udii boltol temtsej ybj dee ajil turul ch ugui amidral doroi hedhen huniig l demjij udii bolson bh ym.bi ih hurliin huraldaan buriig hardag bolobch setgel dunduur hotsordog.uchir ni ta buhiig bidnii tuluu neg ch gesen duu garah bolob uu gej harah bolobch daan ch tiim ym alga.odoo bur maniigaa oron nutagt ulsturjij bolohgui ch geh shig uursduu deeguuree manan bolchihoorooo iim teneg ym boddog bolchihdog ym bh daa erhem gishuunee?uurt chini dotno handdag uchir iinhuu agsam tabilaaa zub oilgono gedegt naidaj bna.taniig hundetgen mendchilsen ajilgui yduu martagdsan partizan n.chuluun.

Categories
Мэдээ

Английн Ерөнхий Сайдын хамт

Р.Амаржаргал Их Британийнн Ерөнхий Сайд Дэвид Камеронтой хийсэн уулзалтын үеэр…

 Олон Улсын Ардчилсан Холбооны гишүүн байгууллагуудын удирдах албан тушаалтнуудын форум.
Англи Улс, Лондон хот, 2011.11.10

Categories
Мэдээ

Хувьсгалчид, популистууд л сонгогдоно

УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалтай ярилцлаа. Тэрбээр Баабарын “Жамух”-ыг уншаад юу бодож байгаагаа сонирхуулснаар бидний яриа эхлэв. Товчхондоо бол Баабарын зөв ч, “Жамух” болж хувирсан нөхдүүдийн буруу биш гэж тэр дүгнэжээ.Харин Р.Амаржаргал шиг ухаалаг, эвсэг, үзэл бодол нь дэвшилттэй ч түүгээрээ дарцаг хийж дэрвэдэггүй хэсгийнхнийг бас л Баабар “найс гай” нар гэж нэг удаа хэлсэн санагдана. Яагаад гэвэл...

-Хүмүүс тийм байх ёстой гээд ойлгочихсон, тэрэндээ эргэлзэхээ ч больчихсон зүйл дээр ганцаараа өөр үлдэхээр “хөгшин зөрүүд” нөхөр л харагдах гээд байна шүү дээ. Тухайлбал, Монголд сүүлийн хорин жилд хамгийн төгөлдөржсөн зүйл авлигын тогтолцоо. Хүлээн зөвшөөрөгдөөд нийгмийн үнэлэмжийн төвшинд тогтчихсон зүйл учраас дараагийн үе нь угаасаа ийм л байх ёстой гээд бодоод явчихаж байна. Гэтэл бидний үеийнхэнд тийм үнэлэмж байгаагүй, хэдийгээр ар, өврийн хаалга гэж байсан ч гэлээ. Өнөөдөр нийгмийн зохион байгуулалт, зохицуулалт болоод тогтчихсон авлигыг үгүй хийнэ гээд ганц нэг нөхөр тэмцэхээр ёстой л Дон Кихот болж харагдана. Салхин тээрэмтэй тэмцдэг шиг л…Дээр нь муухай ааштайгаараа хэлүүлнэ. Ингээд бодохоор тэр зүйлстэй тэмцэх нь зөв ч юм уу, буруу ч юм уу? Арваад жилийн өмнө дөө, би Чойжамц хамбатай ярилцаж байсан юм. “Монголд олон шашин нэвтэрч байна. Тэд хүмүүст ойлгомжтой хэлбэрээр ажиллаж, мультифильм үзүүлээд л, ном хэвлэж тараагаад л байна. Та нар ингэж болдоггүй юм уу” гэж асуусан чинь манай эр ингэж хэлсэн л дээ. “Үгүй ээ, Амараа. Бурхан багшийн хэлсэн үг байдаг юм. Хүмүүст савны хэмжээнд нь тааруулж харьц гэсэн үг байдаг юм” гэж. Нээрээ л савны нь хэмжээнд тааруулж ярих ёстой ч заримдаа эргэлздэг. Үгүй, яагаад би ярилцаж байгаа хүнийхээ савны хэмжээнд тааруулах ёстой юм бэ, харин тэр хүнийг өөрийнхөө савны хэмжээнд татаж ярих ёстой юм биш үү гэж боддог. Энэ зарчмаа хэрэгжүүлэх гээд хичээгээд л байгаа ухаантай. Энд тэнд лекц унших, уулзалт хийхдээ доошоо буухгүй гээд үзээд л байдаг. Гэтэл хорин жил өнгөрөхөд одоо би өөрөө тэнэг харагдаж эхэлж байна. Тэгсний оронд гоё яриад л, зарим нэг улстөрч шиг юмыг харж байгаад шууд л нэг бол хар, нөгөө бол цагаан гээд хэлчихдэг баймаар санагдах юм. Тэр нь хүнд их амархан хүрч байгааг яана. Өөр юм бодох шаардлагагүй, шууд хар, цагаан гээд харчихна. Хүмүүсийн хамаг толгойн өвчнийг нь аваад хаячихаж байна. Гэтэл мань мэт шиг амьтан хажуугаас нь ороод “Хар ч биш, цагаан ч биш саарал. Тэр завсар, улаан байгаа, ногоон байгаа, шар байгаа, тэд давхцахаар дахиад өөр өнгө гарч ирнэ…” гээд л түмэн юм яриад байх ядаргаатай санагдана биз. Энэ олон өнгийг харж байж юмыг бүхлээр нь ойлгоно, тэгж байж амьдралын зүй тогтол, үнэн байдлыг олж харна гэж хэлэхээр дахиад л “тэнэг” болчихоод байх юм. Ийм нэг тэнэг дурак сууж л байдаг юм гэж харагдахаар олиг байна уу. Тэгэхээр яах ч ёстой юм бэ.

-Цаг үе бүрт өөрийн үнэлэмж байх шиг байдаг. Тэр бүрийг тусгаж авч та өөрөө өөрчлөгдөх, эсвэл өөрийнх дээр бат зогсох хоёр замын тухай л яриа байгаа юм биш үү?

Цааш нь уншихХувьсгалчид, популистууд л сонгогдоно

Categories
Эдийн засаг Ярилцлага

Эдийн засгийн бүтцээ олигтойхон өөрчлөх цаг болжээ

Бүртгэл, Санхүү, Эдийн засгийн ажилтны Улсын V зөвлөгөөн дээр хэлсэн үг                        2011-09-19

            -Хэдий болтол бид ирээдүйгээсээ зээлэх вэ-

Монгол Улсад Санхүүгийн шинэ тогтолцоо бүрдсэний ойг тохиолдуулан зохион байгуулж буй арга хэмжээнд оролцогсод Та бүхэнд энэ өдрийн мэндийг хүргэж, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

Энд хуран цугласан бид макро эдийн засгийн тогтвортой байдлын асуудлаар хэлэлцэн, санал солилцож байгаа хэмээн ойлгож байна.  Тиймд өдгөө энэ хүрээнд санаа зовоож буй хэд гурван асуудлыг хөндье гэж бодсон юм.

Ер нь өнөөдөр, олон талаас нь хараад үзэхэд хамгийн түвэгтэй  хүнд, хамгийн хүч анхаарлаа хандуулах ёстой сэдэв бол эдийн засгийн бүтцийн тухай асуудал  гэж би хувьдаа дүгнэж байна.

Цааш нь уншихЭдийн засгийн бүтцээ олигтойхон өөрчлөх цаг болжээ