Categories
Видео

Түмэндээ хүргэх үг

Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан, Монгол Улсын Гавьяат эдийн засагч Д.Бямбасүрэн, Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны гавьяат зүтгэлтэн, академич, хуульч С.Нарангэрэл нарын хамт ТВ8 Монгол телевизийн “ТҮМЭНДЭЭ ХҮРГЭХ ҮГ” нэвтрүүлгээр сүүлийн 20 гаруй жил Монгол Улсын эдийн засаг, улс төр, хууль эрх зүйн орчинд өрнөсөн үйл явдлуудыг хөндөн ярилцсаныг хүлээн авч үзнэ үү.

Categories
Нийтлэл

Ардчиллын үнэт зүйлсийн тухайд

Ардчилсан хувьсгалын 25 жилийн ойн хүрээнд 2015 оны 8-р сарын 8-ны өдрөөс 11-ний өдрүүдэд зохион байгуулагдсан “Монгол хүн – 2020 – Өнөөдөр, Маргааш” сэдэвт баруун бүсийн чуулга уулзалтад зориулан гаргасан “Өнөөдрийн Тойм” сонины тусгай дугаарын “Ардчиллын үнэт зүйлсийн тухайд” булангийн асуултуудад хариуллаа.

FullSizeRender
Ардчиллын үнэт зүйлс

Юуны өмнө Ардчилсан намын баруун бүсийн чуулга уулзалтад оролцож байгаа та бүхэнд хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

Энэ чуулга уулзалтын маань гол зорилго нь улс орны өнөөгийн хөгжлийн тухайн шатанд, бүс нутагт тэр дундаа тодорхой газар нутагт ямар асуудал тулгамдаж байгаа түүнийг шийдвэрлэх арга зам нь юу байна, шийдлийг олохдоо ардчиллын гол гол элемент, механизмыг бүрэн дүүрэн хэрхэн яаж ашиглах зэрэг хүрээг хамарч яригдах нь дамжиггүй. Ингэхийн тулд өөр өөрсдийнхөө туршлагыг харилцан солилцож, цаашдаа дэвшүүлэх, шийдвэрлэх зорилтуудаа тодорхойлж гаргаж ирнэ гэдэг бол бас ч гэж чамлахааргүй том ажил байдаг. Энэ ажилд нь амжилт хүсье. Өнгөрсөн 25 жилийн хугацаанд ардчилал, ардчиллыг тойрсон асуудал олны анхаарлыг зүй ёсоор татаж байгаа.

Цааш нь уншихАрдчиллын үнэт зүйлсийн тухайд

Categories
Мэдээ

2004 онд ингэж уриалж билээ

Шинээр бүрдэх УИХ-ын эрхэм гишүүдэд хандсан уриалга

Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин, 2004.06.21

Categories
Нийтлэл Ярилцлага

ҮНДЭСНИЙ ДЭВШИЛ, ЧӨЛӨӨТ АРДЧИЛАГЧДЫН ШИНЭ ТУНХАГ

Р.Амаржаргал

Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ.  Сайн явах санааных.

Өвөг дээдэс, үүх түүх, өчигдрөөс, өнө эртнээс энэ цагт ч, ирээдүй маргаашийн зүг ч өртөөлөн дамжсаар буй  “нүүдлийн номын сан”-дахь алтан үгс. Тэр чигээрээ бүхэл бүтэн гүн ухаан, хүний амьдралын утга учир, ертөнцийн мөн чанарыг нэвтэрхий тольдсон үзэл санаа билээ. Нүүдэлчид боть ботиор дүүрэн архив биш усыг нь шавхаж шүүсэн уламжлалт үзэл санаа, бүхэл бүтэн философийг цөөн хэдэн үгэнд багтаан базаж, цагийн уртыг туулах, түүхийн нугачааг давах хэлбэрт оруулсан байдаг билээ. “Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ, Дархан хүн бурхан ухаантай. Сайн явах санааных…” Шатахгүй, норохгүй, урагдахгүй, хуучрахгүй мөнхийн амьд хэлбэрт оруулсан энэхүү гүн ухаан, уламжлалт алтан сургааль монголчууд бидний судсаар гүйх цус, сэтгэл оюунд нэвт шингэсэн билээ. Өөрсдийнхөө хэн бэ? гэдгийг өдөр бүр бидэнд сануулах оюун санааны түлхүүр үгс, орчин үеийн хэллэгээр бол генийн код эрх чөлөөний үзэл санааны суут туурвил, үндэс зарчмуудтай яв цав нийцнэ. Хүний оюун санаа, авъяас чадвар, суу билэг, бүтээл туурвилын хязгааргүй боломж бололцоог бишрэн шүтсэн, нээн тэтгэсэн “Хүн та өөрөө өөртөө эзэн нь” хэмээх монгол уламжлалт сургааль, Мильтон Фридманы “ Хувь заяагаа сонгох нь”-той мөн чанарын хувьд нэгэн булгийн ус мэт адил байна. Эрх чөлөөг цар тавган дээр тавьж хэн нэг нь бэлэглэдэггүй, тийм өгөөмөр нүүрний цаана дарангуйлал зүсээ өөрчлөн нуугдаж байдаг, эрх чөлөөг хүмүүс өөрсдөө бүтээдэг гэсэн агуу их Фридрих Хаекийн “Боолчлогдох зам”-тай хөтөлгөө морь шиг зэрэгцэж байна. Хүний нийгмийн төвд ХҮН л байх, хүний төлөө төр, засаг үйлчилж байх нь ХҮМҮҮНЛЭГ нийгмийг байгуулах тогтолцооны эх үндэс нь, гол цөм нь, тулга суурь нь билээ. ХҮН-ий төлөөх зорилгод үйлчлэх хүн чанартай, хүнлэг тогтолцоог хөгжүүлэх нь үндэсний дэвшилтэт ардчилсан үзэл санааны уг суурь нь юм. ХҮМҮҮН гэдэг монгол үг англи, франц, немец, орос олон янзын хэлээр яагаад нэг ойлголт байдаг юм бэ?

Төрийн дарангуйллаас чөлөөлөгдөх нь. Үнэнч нь үүдэнд, худалч нь хойморт. Эрх чөлөөгүй эрх чөлөөний гаж үзэгдлийн дундуур…

Цааш нь уншихҮНДЭСНИЙ ДЭВШИЛ, ЧӨЛӨӨТ АРДЧИЛАГЧДЫН ШИНЭ ТУНХАГ

Categories
Нийгэм Ярилцлага

Монгол хөрсөнд өөриймсөх ардчиллын үр хэзээ соёолох бол?

-зүгээр л эрэгцүүлэл-
Нэлээн дээхнэ бол Хадгаламж зээлийн хоршооны асуудал, САПУ-гийн Алтжингийн хэрэг явдал тэгээд МИ-8, Хонгор сумыг тойрсон үйл явдал гэхчлэн олон нийтийг хамарсан бас хямраасан асуудлууд ар араасаа хөвөрсөн. Одоо болохоор Оюутолгой, Тавантолгой, Засгийн газрын хүмүүст үл итгэл төрүүлсэн байдал зэрэг нь заримдаа өөрийн эрхгүй бодлогшролд оруулах юм.

Улс төрийн намууд болохгүй байна, төр, засаг нь болохгүй байна л гэнэ. Гадуур байгаа энэ хөдөлгөөнүүд нэг л биш ээ, улс төрчид, түшмэдүүд ч бас биш. Нийгмийн баялгаас хуваарилж байгаа нь ч, томоохон төслүүдийн байж байгаа царай ч нэг л биш ээ. Удирдлагын түвшинд ч ялгаагүй. Боловсролын тогтолцоо ч болохгүй нь. Ер нь бүгд л нэг биш ээ гэх юм. Тэгвэл ингэхэд манайд болж бүтэж байгаа нь чухам юу байна вэ?

Цааш нь уншихМонгол хөрсөнд өөриймсөх ардчиллын үр хэзээ соёолох бол?

Categories
Мэдээ

Ардчиллын төлөөх орнууд Вашингтонд чууллаа

УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн дарга С.Сайханбилэг, УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал, Ц.Мөнх-Оргил нар 9 дүгээр сарын 15-нд Вашингтон хотноо зохион байгуулсан Ардчилсан Орнуудын Хамтын Нийгэмлэг (АОХН)-ийн Парламентын форумд Монгол Улсаа төлөөлөн оролцов.

Ч.Сайханбилэг, Р.Амаржаргал нар уг форумын үеэр Монгол Улсын ардчилсан хувьсгал, ардчиллын 20 гаруй жилийн хөгжил, тэр дундаа тулгарч буй бэрхшээл, ололт, амжилт, цаашдын зорилтыг дурдахын сацуу АОХН-ийн дарга орны хувьд Монгол Улсын зүгээс баримтлах үндсэн чиглэл, хийхээр төлөвлөж буй арга хэмжээний талаар мэдээлэл хийсэн байна.

Форумд АНУ-ын талаас Конгрессын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Ж.Бэйнер, Төлөөлөгчдийн танхимын ардчиллын түншлэлийн дарга Д.Драйер, Конгрессын гишүүн Д.Прайс болон Олон улсын бүгднайрамдахчуудын институт, Ардчиллын төлөөх сангийн тэргүүн нарын албаны хүмүүс оролцон үг хэлжээ. Түүнчлэн ОХУ, Беларусийн сөрөг хүчний төлөөлөл, Кыргизстаны Парламентын дэд дарга, Гүрж, Канад, Молдов, Мороккогийн Парламентын болон Засгийн газрын гишүүд зэрэг 30 гаруй орны төлөөлөгч оролцож байр сууриа илэрхийлэв.

Үндсэн хуралдааны дараа Форумын Удирдах зөвлөлийн хурал болж, УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалыг Дэд ерөнхийлөгчөөр сонгов.

Энэхүү форум уулзалтад АНУ, Европын парламент, Канад, Герман, Исланд, Итали, Литви, Молдав, Чех, Гүрж, Мексик, Норвеги, Польш, Португаль, Швед, Турк, Украйн зэрэг дэлхийн бусад орны 100 гаруй парламентчид оролцож буйгаараа өндөр ач холбогдолтой байна .Дээрх уулзалтаар ардчилал, хүний эрх, эрх чөлөөний үзэл санаа, өнөөгийн ардчилалд тулгараад байгаа аюулгүй байдлын талаарх олон чухал асуудлыг харилцан ярилцлаа.

 Эх сурвалж: Монцамэ мэдээ сонин, 3 дугаар нүүр, 2011.09.19, сэтгүүлч Г.Энх