Amy Chua гэж нэг хүүхэн сүүлийн үед алдаршаад байгаа.  Түүний BATTLE HYMN OF THE TIGER MOTHER гэдэг ном нь, түүнд хөндсөн сэдэв нь алдаршуулаад байгаа юм.

Гол санаа нь хүүхдийг эрхлүүлэх хэрэггүй хатуу чанд хүмүүжүүлэх ёстой. Өөрөө ч тэгэж л өссөн, хүүхдээ ч тэгэж л өсгөсөн. ТВ үгүй, PC тоглоом үгүй, хонуутаар явах үгүй, хүслээрээ дугуйлан гм сонгох үгүй, онцоос өөр дүн авах үгүй, биен тамир хөгжим өөс бусад хичээл дээр тэргүүний сурагч байх ёстой гм тун өндөр шаардлага тавьж, зогсоо зайгүй л зүтгүүлнэ. Суран бүсдэхээс эхлээд элдэвээр хэлэх –  арга хэлбэр дээрээ нэг их ичиж зовохгүй. Барууны нүдээр бол хэтэрхий харгис, хүүхэд нас гэж бараг байхгүй шахуу өсгөдөг ази маягийн туршлага. Түүнийгээ барууны либерал аргаас хамаагүй дээр гэж нотлох гэж байгаа.

Ази маягийн хүмүүжлийн утга нь хайр нь дотроо хал нь гадна гэдэгт нийцсэн. Үр хүүхдээ хайрлахгүй биш харин ч их хайрладаг. Тэдний төлөө бүхнээ зориулна. Тэр хэмжээгээрээ хүүхдээсээ илүү ихийг шаарддаг юм. Амьдралын бэрх сорилтод илүү бэлтгэдэг.

Ази маягийн хүмүүжүүлэх арга нь сахилга, төвлөрөл, хөлс хүчээ шавхсан  давтлага\хөдөлмөр харин барууны арга нь эрх чөлөө, бие даасан байдал, бүтээлч манлайлагч чанарыг урамшуулсан байдаг.

Энэ хоёрыг уул нь хослуулах ёстой байх л даа гэхдээ амьдрал дээр тийм ч амаргүй юм билээ.

Манайд чухам аль хандлага нь давамгайлдаг, яагаад? хүүхдийн хүмүүжил ба эцэг эх, арга барил гэсэн сэдвээр хэлэлцүүлэг өрнүүлэх, нилээн нухацтай ярилцах ёстой юм.

September 4, 2011

Дээд боловсролын сургалтын төлбөр австрали канадад 5000-12000, Их британид дундаж нь 15000, АНУд 10-24000 доллар байгаа юм. Эл судалгаа нь бизнесын бакалавр мэргэжлээр хийгдсэн юм.  Харин инженер техникийн чиглэлээр илүү өндөр байгаа юм.  ОХУ-д сургалтын төлбөр нь 5000 аас эхлээд 30000 доллар хүртэл хэлбэлзэж байх юм.

Манайд сургалтын төлбөр нь 2000 доллар ч хүрэхгүй байгаа юм.  Ийм хямд байхад 200 гаруй “дээд сургууль” байх нь аргагүй, 10 гаруй сургуульд ээлжлэн заадаг “багш” нар байх нь аргагүй, дээд боловсролын чанар шүүмжлэлийн бай болох нь аргагүй. Мэдээж хэрэг, сургуулийг сайн муу гэж яам түшмэд үнэлэх ёсгүй, оюутан тэдгээрийн эцэг эх төгрөгөөрөө, зах зээл үнэлэх ёстой. Гэхдээ сургалтын төлбөр ядаж 10 сая төгрөг хүрээгүй байхад (түмэн янзын учир шалтгаантай) зах зээл бодитой үнэлгээ тогтохгүй.

Дээд боловсрол хямд байгаа учир шалтгаан нь эл салбарт шаталсан сургалтын тогтолцоо бүрэн төлөвшөөгүй ялангуяа МСҮТ тоо чанарын хувьд бүрэн бүрэлдээгүйтэй холбоотой.

Хамгийн хачирхалтай нь хувийн дунд сургуулийн төлбөр 5000-13000 ам доллар байна. Зарим тохиолдолд нэгдүгээр ангийн төлбөр их дээд сургуулийн жилийн төлбөрөөс 4 дахин илүү байгаа нь тайлбарлахад бэрх байгаа юм. Төлбөрийн харьцаа нь:  их дээд сургууль 10, дунд сургууль 3, цэцэрлэг ясли 5 нэгж байх нь хөгжлийн өнөөгийн шатанд зохистой юм. Хөгжлөө дагаад харьцаа нь өөрчлөгдөж таарна.

Онцлон тэмдэглэхэд, сургалтын төлбөрийн хэмжээ дээрхи харьцаатай байвал зохистой гэж би үзэж байна. Харин эл төлбөрийг хэн хаанаас яаж санхүүжүүлэх нь өөр асуудал бөгөөд түүнийг би энэ удаа хөндсөнгүй.

Газар хөдлөлт улмаар цунами -аас учирсан гарз хохиролын талаар дэлхийн хэвлэл мэдээлэлийн хэрэгсэлийн тасралтгүй мэдээг сонсож байхад өөрийн эрхгүй нэг бодол орж ирнэ.

Энэ нь, гамшигт нэрвэгдсэн нутгийн иргэд ямар их тэсвэр хатуужил, нэр төртөй тэр их зовлон зүдгүүрийг даваж байна аа гэсэн. Хэн нэгийг буруутган төр засгаа харааж зүхсэн юм алга. Харин ч нягтран хамтын хүчээр хүндийг даваж байна.

Би өөрөө японд хагас жил амьдарсан. Япончуудын бурууг бусдаас хайдаггүй, өөрөөсөө хамаарах зүйлээ хэнээр ч шаардуулахгүй хийдэг, болж өгвөл илүү ч хийх хүсэл зориг илт харагддаг юм.

Энэ удаагийн гамшиг аймшигтай хэдий ч япончууд түүнийг даван гарч улам ч хүчирхэгжин босно гэдэгт эргэлзэх зүйл алга.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч зарлиг гарган Ардчилсан хувьсгалын 20 жилийн ойг тохиолдуулан Ардчилсан хувьсгалын үйл хэрэгт бодитой хувь нэмэр оруулан, эрхэлсэн ажилдаа онцгой амжилт гаргасан нэр бүхий хүмүүст шагнал гардууллаа.

Үүнд УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлиг ёсоор төрийн дээд шагнал Сүхбаатарын одонгоор шагнав.

Шагнал гардуулсны дараа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч хэлсэн үгэндээ, “Өнөөдөр Монгол Улсад ардчилсан хувьсгал ялсны түүхт Хорин жилийн ой тохиож байна. Энэ түүхэн өдөр бол Монгол хүн бүрийн бахархал, үнэт зүйл бөгөөд хойч үедээ газар шороо, тусгаар тогтнолтойгоо хамт өвлүүлэн өгөх хамгийн нандин баялаг билээ” гээд шагнал гардаж авсан хүмүүст болон Ардчилсан хувьсгалын төлөөх үйлсэд зүтгэсэн хүн бүрт Ардчилсан хувьсгалын 20 жилийн ойн баярын мэндчилгээ дэвшүүлсэн юм.